Gospodarowanie człowieka w krajobrazie rolniczym

Tereny rolnicze zajmują rozległe obszary Polski. Przyrodniczo najcenniejsze są te, na których rolnictwo zachowało charakter ekstensywny i utrzymano mozaikę upraw. Wprowadzenie wielkoobszarowych monokultur prowadzi do zubożenia bioróżnorodności i zaniku wielu gatunków roślin i zwierząt. Wśród pól ważną rolę odgrywają enklawy dzikiej przyrody, jak ugory, miedze, kępy krzewów, drzewa, oczka wodne, sterty kamieni, polne drogi. Stanowią schronienie dla fauny, umożliwiają budowę gniazd i zdobywanie pokarmu w krajobrazie silnie przekształconym przez człowieka. Eliminacja takich niewielkich środowisk z otwartego terenu, często związana z intensyfikacją produkcji rolnej, prowadzi bardzo szybko do wycofania się wielu gatunków zwierząt. Są one szczególnie cenne na obszarach Natura 2000, ponieważ je ubogacają oraz wpływają na występowanie naturowych gatunków ptaków, choćby gąsiorka czy ortolana. Stąd zapisy w programie prośrodowiskowym, powiązanym z dopłatami rolniczymi, wprowadzające na obszarach ostoi Natura 2000 działania obejmujące ochroną tego typu miejsca.